Notatka maturalna - Wiedza o społeczeństwie
Początek demokratycznych przemian. Powstanie pierwszych ugrupowań politycznych na bazie opozycji demokratycznej.
Czas trwania: 12 września 1989 - 12 stycznia 1991 (16 miesięcy)
Koalicja: Solidarność, PSL, SD
Główne osiągnięcia: Plan Balcerowicza, początek transformacji gospodarczej
Czas trwania: 12 stycznia - 5 grudnia 1991 (11 miesięcy)
Koalicja: Rząd mniejszościowy
Główne osiągnięcia: Kontynuacja reform gospodarczych
Powstał w 1991 r. z przekształcenia PZPR. Główni liderzy: Aleksander Kwaśniewski, Leszek Miller.
Koalicja prawicowa utworzona w 1996 r. Lider: Marian Krzaklewski.
Powstała w 1994 r. z połączenia UD i KLD. Liderzy: Tadeusz Mazowiecki, Leszek Balcerowicz.
Kontynuacja przedwojennej tradycji ludowej. Lider: Waldemar Pawlak.
Czas trwania: 6 grudnia 1991 - 5 czerwca 1992 (6 miesięcy)
Koalicja: PC, ZChN, PSL-PL
Upadek: Wotum nieufności po "nocnej zmianie"
Czas trwania: 11 lipca 1992 - 26 października 1993 (15 miesięcy)
Koalicja: UD, ZChN, PPG
Główne osiągnięcia: Stabilizacja polityczna, kontynuacja reform
Czas trwania: 26 października 1993 - 7 marca 1995 (16 miesięcy)
Główne osiągnięcia: Wzrost gospodarczy, polityka społeczna
Czas trwania: 7 marca 1995 - 7 lutego 1996 (11 miesięcy)
Upadek: Afera szpiegowska
Czas trwania: 7 lutego 1996 - 31 października 1997 (21 miesięcy)
Główne osiągnięcia: Uchwalenie Konstytucji RP (1997)
Czas trwania: 31 października 1997 - 19 października 2001 (4 lata)
Główne osiągnięcia: Reformy: edukacji, służby zdrowia, administracji, emerytalna
Powstało w 2001 r. Liderzy: Lech i Jarosław Kaczyński. Profil: konserwatywno-narodowy.
Powstała w 2001 r. Liderzy: Donald Tusk, Bronisław Komorowski. Profil: liberalno-konserwatywny.
Partia populistyczna. Lider: Andrzej Lepper. Aktywna w latach 2001-2007.
Partia narodowo-katolicka. Lider: Roman Giertych. Aktywna w latach 2001-2007.
Czas trwania: 19 października 2001 - 2 maja 2004 (2,5 roku)
Główne osiągnięcia: Wejście do NATO (1999), przygotowania do UE
Problemy: Afery korupcyjne, wysokie bezrobocie
Czas trwania: 2 maja 2004 - 31 października 2005 (18 miesięcy)
Główne osiągnięcia: Wejście do UE (1 maja 2004)
Czas trwania: 31 października 2005 - 14 lipca 2006 (9 miesięcy)
Główne osiągnięcia: Program 500+, polityka społeczna
Czas trwania: 14 lipca 2006 - 16 listopada 2007 (16 miesięcy)
Upadek: Kryzys koalicyjny, przedterminowe wybory
Czas trwania: 16 listopada 2007 - 22 września 2014 (7 lat)
Główne osiągnięcia: Stabilność gospodarcza, Euro 2012, przewodnictwo w UE
Czas trwania: 22 września 2014 - 16 listopada 2015 (14 miesięcy)
Główne wyzwania: Kryzys migracyjny, spadek popularności
Czas trwania: 16 listopada 2015 - 11 grudnia 2017 (2 lata)
Główne osiągnięcia: Program 500+, obniżenie wieku emerytalnego
Czas trwania: 11 grudnia 2017 - 13 grudnia 2023 (6 lat)
Główne osiągnięcia: Polityka społeczna, inwestycje infrastrukturalne
Kontrowersje: Reformy sądownictwa, spór z UE
Czas trwania: Od 13 grudnia 2023
Główne cele: Przywrócenie praworządności, poprawa relacji z UE
Założona w 2020 r. przez Szymona Hołownię. Profil: centrowy, proeuropejski.
Koalicja ugrupowań prawicowych i libertariańskich. Liderzy: Janusz Korwin-Mikke, Krzysztof Bosak.
Koalicja SLD, Wiosny i Razem. Liderzy: Włodzimierz Czarzasty, Robert Biedroń.
| Premier | Okres | Czas trwania | Typ koalicji | Ocena stabilności |
|---|---|---|---|---|
| Tadeusz Mazowiecki | 1989-1991 | 16 miesięcy | Koalicyjna | Średnia |
| Jan Krzysztof Bielecki | 1991 | 11 miesięcy | Mniejszościowa | Niska |
| Jan Olszewski | 1991-1992 | 6 miesięcy | Koalicyjna | Bardzo niska |
| Hanna Suchocka | 1992-1993 | 15 miesięcy | Koalicyjna | Średnia |
| Waldemar Pawlak | 1993-1995 | 16 miesięcy | SLD-PSL | Średnia |
| Józef Oleksy | 1995-1996 | 11 miesięcy | SLD-PSL | Niska |
| Włodzimierz Cimoszewicz | 1996-1997 | 21 miesięcy | SLD-PSL | Dobra |
| Jerzy Buzek | 1997-2001 | 4 lata | AWS-UW | Wysoka |
| Leszek Miller | 2001-2004 | 2,5 roku | SLD-PSL-UP | Średnia |
| Marek Belka | 2004-2005 | 18 miesięcy | Mniejszościowa | Średnia |
| Kazimierz Marcinkiewicz | 2005-2006 | 9 miesięcy | PiS-Samoobrona-LPR | Niska |
| Jarosław Kaczyński | 2006-2007 | 16 miesięcy | PiS-Samoobrona-LPR | Niska |
| Donald Tusk | 2007-2014 | 7 lat | PO-PSL | Bardzo wysoka |
| Ewa Kopacz | 2014-2015 | 14 miesięcy | PO-PSL | Średnia |
| Beata Szydło | 2015-2017 | 2 lata | PiS | Dobra |
| Mateusz Morawiecki | 2017-2023 | 6 lat | Zjednoczona Prawica | Wysoka |
| Donald Tusk | 2023-obecnie | W trakcie | Koalicja 15 października | W ocenie |
Rządów od 1989 roku
Średni czas trwania rządu (lata)
Rządy trwające pełną kadencję
Rządów koalicyjnych
Fragmentacja polityczna, krótkotrwałe rządy, brak wyraźnych podziałów ideologicznych.
Wykształcenie się głównych nurtów: lewica (SLD), prawica (AWS), centrum (UW).
Powstanie PiS i PO, zanik starych partii (AWS, UW), nowa oś podziału.
Dominacja PO i PiS, stabilne koalicje, dłuższe kadencje rządów.
Pokojowe zmiany władzy, demokratyczne procedury, reprezentacja różnych opcji politycznych
Polaryzacja polityczna, niestabilność niektórych koalicji, fragmentacja sceny politycznej
Rosnąca stabilność, wydłużanie się kadencji rządów, konsolidacja systemu partyjnego