Ustroje polityczne świata

Kompendium wiedzy dla maturzystów | WOS 2025

Podstawowe ustroje

1. Demokracja liberalna

System oparty na wolnych wyborach, praworządności i ochronie praw mniejszości.

Polska

Rzeczpospolita Polska

Demokracja Republika

2. Reżimy hybrydowe

Systemy, które formalnie są demokracjami, ale z ograniczonymi wolnościami obywatelskimi i manipulacjami wyborczymi. Często określane jako "demokracje nieliberalne".

3. Autorytaryzm

Systemy z silną centralizacją władzy i ograniczeniem opozycji:

  • Białoruś (Łukaszenka)
  • Rosja (Putin)
  • Chiny (KPCh)

Formy rządów

Forma Charakterystyka Przykłady
Monarchia parlamentarna Monarcha pełni funkcje reprezentacyjne, realna władza u premiera Wielka Brytania, Szwecja, Japonia
Republika prezydencka Prezydent jest głową państwa i szefem rządu USA, Brazylia
Republika parlamentarna Prezydent ma ograniczone kompetencje, władza u premiera Niemcy, Włochy

Fiszka wiedzy

Co to jest "demokracja nieliberalna"?

Kliknij aby obrócić kartę

Demokracja nieliberalna

System, w którym formalnie odbywają się wybory, ale z ograniczeniami wolności mediów i praw opozycji. Przykłady: Węgry Orbána, Turcja Erdoğana.