🏰⚔️ System feudalny

📊 Struktura społeczna - wykres

Poniższy wykres pokazuje w przybliżeniu, jaką część średniowiecznego społeczeństwa stanowiła każda z grup - chłopi zdecydowanie dominowali liczebnie, mimo że to rycerstwo i możni trzymali władzę i ziemię.

⚖️ Model francuski a angielski - kto komu podlega?

Nie wszędzie feudalizm wyglądał tak samo. Kluczowa różnica dotyczyła tego, komu naprawdę podlegał drobny wasal - bezpośredniemu panu, czy zawsze także królowi.

📜 Tekst źródłowy - obowiązki wasala

Klasyczny opis wzajemnych zobowiązań pana i wasala pochodzi z listu biskupa Fulberta z Chartres do księcia Akwitanii Wilhelma V (1020 r.) - najczęściej cytowanego źródła na temat feudalnej wierności.

Ten, kto składa przysięgę wierności swemu panu, powinien zawsze pamiętać o sześciu rzeczach: nie szkodzić mu na ciele, nie zdradzać jego tajemnic ani zamierzeń, nie szkodzić jego prawom ani honorowi, nie szkodzić jego majątkowi, nie utrudniać mu tego, co dla niego łatwe, ani nie czynić niemożliwym tego, co możliwe. (...) Słusznie jednak i pan powinien wobec swego wasala zachowywać się tak samo we wszystkich tych sprawach. Jeśli tego nie czyni, zasługuje na miano niewiernego - tak samo jak wasal, gdyby uchybił w czymkolwiek z powyższych.