🏰 Piramida feudalna

KRÓL
Suweran, właściciel całej ziemi
MOŻNI / KSIĄŻĘTA
Wasale króla, wielcy właściciele ziemscy
RYCERZE / DROBNI WASALE
Klasa wojownicza, otrzymują lenna za służbę
CHŁOPI / ZALEŻNI
90% społeczeństwa, pracują na ziemi panów

Rozwój feudalizmu

VIII-IX w. PODSTAWOWE
Początki feudalizmu
Rozpad państwa karolińskiego i napady Normanów, Węgrów, Saracenów. Potrzeba lokalnej obrony i organizacji.
Przyczyny: Słabość władzy centralnej, konieczność obrony lokalnej, tradycje germańskie (drużyna), rzymskie (klientela) i frankijskie (beneficjum).
IX-X w. ŚREDNIE
Formowanie się relacji wasalnych
Połączenie hołdu lennego (relacja osobista) z nadaniem ziemi (beneficjum). Podstawa systemu feudalnego.
Kluczowe elementy: Ceremonial hołdu, przysięga wierności, nadanie lenna, obowiązki militarne i gospodarcze.
X-XI w. PODSTAWOWE
Rozwój rycerstwa
Powstanie klasy wojowniczej na koniu. Rycerz jako zawodowy wojownik z pancerzem i mieczem, właściciel lenna.
Innowacje: Strzemiona, pancerz kolczy, długa lanca, ciężki miecz. Rycerz to "maszyna wojenna" średniowiecza.
XI-XII w. ŚREDNIE
Gospodarka feudalna
Dominacja gospodarki naturalnej. Dwór (folwark) jako jednostka gospodarcza. Chłopi zależni, pańszczyzna, daniny naturalne.
Organizacja: Dwór pański (demesne), nadziały chłopskie, trójpolówka, młyny i piece jako monopole pańskie.
XII-XIII w. MATURA
Ideologia rycerska
Powstanie kodeksu rycerskiego. Kult Marii, literatura rycerska, łączenie ideałów wojowniczych z chrześcijańskimi.
Ideały: Odwaga, honor, służba Bogu i panu, ochrona słabych, kult miłości dwornej. Wpływ krucjat i literatury kuroryjnej.
XIII-XIV w. MATURA
Kryzys feudalizmu
Rozwój miast, gospodarki pieniężnej i wojskowości zawodowej. Osłabienie znaczenia rycerstwa jako siły militarnej.
Przyczyny upadku: Powstanie piechoty (hoplici szwajcarscy), łuk długi, proch strzelniczy, wzrost znaczenia miast i kupców.
XIV-XV w. ŚREDNIE
Transformacja feudalizmu
Przekształcenie relacji feudalnych w arystokrację dworską. Rycerstwo jako warstwa społeczna, nie militarna.
Nowe formy: Bastardowy feudalizm, feudalizm dworski, zamiast lenn - pensje i urzędy, centralizacja władzy królewskiej.