🤝 Początki rządów Jagiellonów
Unia polsko-litewska i narodziny wielkiej dynastii (1385-1434)
Kliknij infografikę, aby powiększyć.
🌍 Narodziny potęgi vs Rozpad Zachodu
🇵🇱🇱🇹 POLSKA-LITWA
Akt unii w Krewie - warunki małżeństwa Jagiełły z Jadwigą
PODSTAWOWAChrzest Jagiełły (imię Władysław), ślub z Jadwigą i koronacja na króla Polski
ŚREDNIAChrzest Litwy - koniec pogaństwa w Europie
ŚREDNIABitwa pod Grunwaldem - klęska Krzyżaków
PODSTAWOWAUnia horodelska - unifikacja szlachty
MATURAŚmierć Jagiełły, tron przejmuje Władysław III
ŚREDNIA🌍 EUROPA ZACHODNIA
Wielka schizma zachodnia - kryzys papiestwa
Spalenie Jana Husa - początek wojen husyckich
Azincourt - triumf Anglii nad Francją
Wojny husyckie - chaos w Świętym Cesarstwie
Koniec wojny stuletniej, upadek Bizancjum
🤝 Proces unii polsko-litewskiej - diagram
⚔️ Bitwa pod Grunwaldem - 15 lipca 1410
Wybierz oddział
Kliknij znacznik na mapie, aby poznać dowódcę i skład danej formacji.
Mapa ustawienia wojsk przed bitwą (faza 1). Źródło: Wikimedia Commons (Screen2/Emax, CC BY-SA 3.0 / GFDL) - znaczniki dodane, położenie orientacyjne.
📊 Zmiana potęgi po unii
❌ PRZED UNIĄ (1380)
✅ PO UNII (ok. 1430)
Terytorium: Polska ~270 tys. km² + Wielkie Księstwo Litewskie u szczytu ekspansji Witolda ~930 tys. km² (szacunki historyków wahają się 687-930 tys. km² dla samej Litwy). Uwaga: w 1410 r. Węgry (Zygmunt Luksemburski) były sojusznikiem Krzyżaków i wypowiedziały Polsce wojnę - sojusz polsko-węgierski zawarto dopiero pokojem w Lubowli (1412).
| Aspekt | Przed unią | Po unii | Zmiana |
|---|---|---|---|
| Powierzchnia | 270 tys. km² | ok. 1200 tys. km² | +344% |
| Armia | ~15 000 | ~40 000 | +167% |
| Dochody | 50 000 florenów | 150 000 florenów | +200% |
| Pozycja w Europie | 7. miejsce | 2. miejsce | +5 pozycji |
📚 Fiszki - kluczowe pojęcia
Unia krewska
14 sierpnia 1385 r. - akt w Krewie: Jagiełło zobowiązuje się do chrztu, ślubu z Jadwigą i unii personalnej (zrealizowane w 1386 r.). Początek związku Polski z Litwą trwającego, w różnych formach, do 1795 r.
Władysław Jagiełło
1362-1434. Wielki książę litewski, król Polski. Twórca unii, zwycięzca spod Grunwaldu, założyciel dynastii.
Bitwa pod Grunwaldem
15 lipca 1410 r. Największe zwycięstwo polskie. Śmierć w. mistrza Jungingena, koniec potęgi Krzyżaków.
Chrzest Litwy
1387 r. - koniec ostatniego pogańskiego państwa w Europie. Integracja religijna z Polską.
Unia horodelska
1413 r. - nadanie polskich herbów 47 rodom litewskim. Unifikacja szlachty, równouprawnienie.
Jadwiga Andegaweńska
1374-1399. Królowa Polski, żona Jagiełły. Wykształcona, pobożna, wspierała naukę i sztukę. Święta Kościoła.
👑 Dziedzictwo Jagiellonów
Panowali w: Polsce, Litwie, Czechach, na Węgrzech i w Chorwacji