1792-1804 • Dwanaście lat republikańskich eksperymentów
Od radykalizmu do autorytaryzmu
Republika jakobińska i terror
Początek: 22 września 1792 - proklamowanie republiki
Władza: Konwent Narodowy (750 deputowanych)
Frakcje: Żyrondyści vs Montagnardzi (jakobini)
Terror: 1793-1794, trybunał rewolucyjny
Osiągnięcia: Zniesienie niewolnictwa, metryka
Koniec: Konstytucja roku III i Dyrektoriat
Republika burżuazyjna
Władza: 5 dyrektorów + dwie izby parlamentu
Konstytucja: Konstytucja roku III (1795)
Polityka: Centrowa, między skrajnościami
Problemy: Niestabilność, korupcja, inflacja
Wojny: Ciągłe konflikty z koalicjami europejskimi
Koniec: Zamach 18 brumaire'a Bonaparte'a
Republika autorytarna
Władza: 3 konsulów (Napoleon I konsul)
Konstytucja: Konstytucja roku VIII (1799)
Charakter: Dyktatura wojskowa w formie republikańskiej
Reformy: Kodeks cywilny, konkordat, administracja
Ekonomia: Stabilizacja finansów, Bank Francji
Koniec: Proklamowanie Cesarstwa 1804
Najdemokratyczniejsza, nigdy nie weszła w życie
Autor: Komisja konstytucyjna pod przewodnictwem Hérault de Séchelles
Zasady: Suwerenność ludu, prawo do powstania
Prawa: Prawo do pracy, edukacji, pomocy społecznej
Demokracja: Referenda, wybory bezpośrednie
Los: Zawieszona "do końca wojny"
Znaczenie: Wzór dla przyszłych konstytucji lewicowych
Umiarkowana, podstawa Dyrektoriatu
Reakcja: Na terror jakobiński
Podział władzy: Dyrektoriat wykonawczy + parlament
Cenzus: Ograniczenie praw wyborczych
Własność: Ochrona własności prywatnej
Stabilność: Większa stabilność instytucjonalna
Problemy: Słabość wykonawcza, korupcja
Autorytarna, władza w rękach Napoleona
Twórca: Emmanuel-Joseph Sieyès i Napoleon
System: 3 konsulów, Napoleon I konsul
Władza: Koncentracja w rękach wykonawczych
Parliament: Osłabiony, funkcja konsultacyjna
Administracja: Scentralizowana, prefekci
Cel: "Kończyć rewolucję" - stabilizacja
Napoleon konsulem dożywotnim
Zmiana: Konsulat dożywotni dla Napoleona
Referendum: 3,6 mln za, 8 tys. przeciw
Uprawnienia: Prawo mianowania następcy
Senat: Wzmocnienie pozycji Senatu
Przygotowanie: Droga do cesarstwa
Znaczenie: Ostatnia republika przed cesarstwem
Uczestnicy: Austria, Prusy, Wielka Brytania, Hiszpania, Holandia
Przyczyna: Egzekucja Ludwika XVI, eksport rewolucji
Francuscy generałowie: Dumouriez, Hoche, Bonaparte
Główne bitwy: Valmy, Jemappes, Fleurus, Arcola
Rezultat: Zwycięstwo Francji, pokój w Campo Formio
Konsekwencje: Francja hegemonem w Europie kontynentalnej
Uczestnicy: Austria, Rosja, Wielka Brytania, Turcja, Neapol
Przyczyna: Ekspansja francuska w Italii i Egipcie
Kampanie: Włoska, egipska, niemiecka
Suworow: Sukcesy rosyjskie w Italii i Szwajcarii
Bonaparte: Powrót z Egiptu, zamach 18 brumaire'a
Koniec: Pokój w Amiens 1802
Strony: Republika vs rojaliści wendeejscy
Przyczyny: Pobór wojskowy, polityka antyreligijna
Charakter: Wojna partyzancka, terror
Dowódcy wendeejscy: Cathelineau, Charette, La Rochejaquelein
Represje: "Kolonny piekielne" generała Turreaua
Bilans: Ok. 200 000 ofiar, pacyfikacja regionu
Cel: Odcięcie Brytanii od Indii, prestiż Francji
Dowódca: Napoleon Bonaparte (29 lat)
Siły: 38 000 żołnierzy + uczeni i artyści
Sukcesy: Bitwa przy Piramidach, podbój Dolnego Egiptu
Klęski: Zniszczenie floty pod Abukirem przez Nelsona
Skutki: Napoleon zostawia armię, wraca do Francji
Kariera: Generał w 24 lata, I konsul w 30 lat
Kampanie: Włoska (1796-97), egipska (1798-99)
Zamach: 18 brumaire'a - obalenie Dyrektoriatu
Reformy: Kodeks cywilny, konkordat, administracja
Dyktatura: Stopniowe koncentrowanie władzy
Dziedzictwo: Pogrzebanie ideałów republikańskich
Pozycja: Najważniejszy z pięciu dyrektorów
Kariera: Od jakobina do termidorianina
Korupcja: Symbol dekadencji Dyrektoriatu
Napoleon: Wprowadził Bonapartego do polityki
Józefina: Była kochanka, wydał za Napoleona
Upadek: Odsunięty przez Napoleona w 1799
Młodość: Generał w 25 lat, rival Napoleona
Wandea: Skuteczna pacyfikacja powstania royalistów
Irlandia: Nieudana ekspedycja wsparcia powstania
Polityka: Republikański ideowiec, przeciwnik korupcji
Śmierć: Nagła śmierć w 1797 (podejrzenia o truciznę)
Alternatywa: Gdyby żył, mógł zastąpić Napoleona
Publicysta: "Co to jest stan trzeci?" (1789)
Konstytucje: Współtwórca wszystkich konstytucji republiki
Teoria: Suwerenność narodu, podział władzy
Napoleon: Współpraca przy konstytucji roku VIII
Illuzje: Myślał, że wykorzysta Napoleona
Rzeczywistość: Sam został wykorzystany przez Bonapartego
Pozycja: Drugi konsul, prawna ręka Napoleona
Kodeks: Główny twórca Kodeksu Napoleona
Administracja: Reorganizacja systemu prawnego
Umiarkowanie: Łagodził autorytarne zapędy Napoleona
Lojalność: Służył przez cały okres konsulatu
Dziedzictwo: Kodeks cywilny wzorem dla całej Europy
Kariera: Od biskupa przez revolutionnaire do ministra
Dyplomacja: Najwybitniejszy dyplomata epoki
Opportunizm: Przetrwał wszystkie reżimy
Korupcja: Sprzedawał informacje wszystkim stronom
Stabilizacja: Zwolennik pokoju i równowagi
Cynik: "Kto nie żył przed 1789, nie wie co to szczęście"
Symbolika: Nowy kalendarz - zerwanie z przeszłością
Legalność: Formalne zniesienie monarchii
Jedność: "Republika jedna i niepodzielna"
Konsekwencje: Radykalizacja rewolucji
Europa: Szok dla monarchii europejskich
Nowość: Po raz pierwszy obowiązki obok praw
Własność: Wzmocnienie prawa własności
Umiarkowanie: Reakcja na radykalizm jakobiński
Liberalizm: Klasyczny liberalizm burżuazyjny
Wpływ: Wzór dla konstytucji XIX wieku
Usprawiedliwienie: Ratowanie państwa przed chaosem
Symbolika: Korona w błocie - upadek autorytetu
Militaryzm: Siła jako źródło władzy
Propaganda: Napoleon jako zbawca
Ironia: Ocalenie republiki przez jej likwidację
Realizm: Teoria vs praktyka polityczna
Autorytet: Potrzeba silnej władzy wykonawczej
Kalkulacja: Sieyès myślał, że kontroluje Napoleona
Błąd: Nie przewidział ambicji Bonapartego
Lekcja: Niebezpieczeństwo paktowania z dyktatorami
Dyrektoriat boryka się z problemami: korupcją, inflacją, buntem royalistów. Generał Bonaparte wraca z triumfem z kampanii włoskiej. Jak reagujesz na jego rosnące wpływy?