Rozwój systemu checks and balances • XII-XVIII wiek
Kompleksowa analiza ewolucji parlamentaryzmu - od Magna Carta do monarchii konstytucyjnej
Kliknij na kamienie milowe, aby poznać rozwój parlamentaryzmu:
Znaczenie: Pierwszy dokument ograniczający władze królewską
Postanowienia: Król nie może nakładać podatków bez zgody
Wpływ: Podstawa konstytucjonalizmu
Znaczenie: Pierwsza pełna reprezentacja stanów
Skład: Lordowie, rycerze, mieszczanie
Wpływ: Wzór dla przyszłych parlamentów
Znaczenie: Parlament kontroluje podatki i wojsko
Postanowienia: Bez zgody parlamentu nie ma podatków
Konflikt: Karol I vs Parlament
Znaczenie: Katalog podstawowych praw
Postanowienia: Wolność słowa, regularne sesje parlamentu
Wpływ: Podstawa monarchii konstytucyjnej
Znaczenie: Niezależność sądownictwa
Postanowienia: Sędziowie nie mogą być usunięci przez króla
Wpływ: Podział władzy
Kliknij na wydarzenia, aby poznać rozwój parlamentaryzmu:
Karol I zwouje parlament po 11 latach rządów osobistych. Parlament domaga się kontroli nad finansami i polityką religijną. Początek konfliktu konstytucyjnego.
Kliknij przycisk, aby zasymulować głosowanie nad ważną ustawą:
Parlament składa się z whigów (liberałowie) i torysów (konserwatyści). Obserwuj jak przebiega głosowanie.
Kliknij przycisk, aby przeprowadzić głosowanie nad ustawą
Rezultat: Anglia unikła rewolucji, Francja przeszła przez rewolucję 1789
Autor: Baronowie angielscy
Znaczenie: Pierwszy dokument ograniczający władze królewską
Kluczowe postanowienia:
Autor: Parlament angielski
Kontekst: Konflikt z Karolem I
Kluczowe postanowienia:
Autor: Konwencja parlamentarna
Kontekst: Rewolucja Chwalebna
Kluczowe postanowienia:
Autor: Parlament angielski
Kontekst: Sukcesja hanowerska
Kluczowe postanowienia:
Funkcja: Lord Protektor Rzeczpospolitej
Osiągnięcia: Zwycięstwo nad royalistami
Kontrowersje: Dyktatura wojskowa
Dziedzictwo: Demonstracja siły parlamentu
Funkcja: Król Anglii i Szkocji
Teoria: Teoria prawa boskiego
Konflikt: Spór z parlamentem o podatki
Dziedzictwo: Rozpoczęcie konfliktu konstytucyjnego
Funkcja: Król Anglii, Szkocji i Irlandii
Polityka: Rządy osobiste 1629-1640
Konflikt: Wojna domowa z parlamentem
Śmierć: Egzekucja 30 stycznia 1649
Funkcja: Król Anglii po rewolucji 1688
Małżeństwo: Maria II Stuart
Polityka: Akceptacja ograniczeń władzy
Dziedzictwo: Monarchia konstytucyjna
Funkcja: Filozof polityczny
Dzieło: "Dwa traktaty o rządzie"
Teoria: Umowa społeczna, prawa naturalne
Wpływ: Ideologia liberalna
Funkcja: Główny sędzia Anglii
Działalność: Obrona common law
Zasada: Król podlega prawu
Dziedzictwo: Rule of law
Magna Carta, artykuł 39 (1215):
"Żaden wolny człowiek nie będzie schwytany lub uwięziony, ani pozbawiony własności, lub wyjęty spod prawa, lub wygnany, ani w żaden inny sposób zniszczony, ani nie pójdziemy przeciw niemu, ani nie poślijemy przeciw niemu, jak tylko przez prawny sąd równych mu lub przez prawo ziemi."
Źródło: Magna Carta LibertatumJakub I o prawie boskim królów (1610):
"Królowie są słusznie nazywani bogami, ponieważ sprawują władzę podobną do boskiej na ziemi. Zasiadają na tronie Bożym i przez Boga są powołani do sprawowania władzy nad ludźmi."
Źródło: Przemówienie do parlamentu 1610Bill of Rights o wolności słowa (1689):
"Wolność słowa i debaty oraz postępowania w parlamencie nie powinny być przedmiotem oskarżenia lub kwestionowania w żadnym sądzie lub miejscu poza parlamentem."
Źródło: Bill of Rights 1689John Locke o pochodzeniu władzy (1689):
"Rządy powstają przez zgodę rządzonych i istnieją tylko dla ich dobra. Gdy rząd działą przeciwko zaufaniu, jakim go obdarzono, może być słusznie obalony."
Źródło: Drugi traktat o rządzieSprawdź swoją wiedzę o parlamentaryzmie angielskim! Kliknij na fiszki, aby je odwrócić.
Wielka Karta Swobód
Pierwszy dokument ograniczający władze królewską
Wzajemna kontrola władz
Podstawa monarchii parlamentarnej
Władca Rzeczpospolitej 1653-1658
Po egzekucji Karola I
Bezkrwawa rewolucja
Wilhelm III Orański na tronie
Po Rewolucji Chwalebnej
Katalog podstawowych praw
Wszyscy podlegają prawu
Nawet król nie jest ponad prawem
Sprawdź swoją wiedzę o parlamentaryzmie angielskim!
Parlamentaryzm angielski stworzył model nowoczesnej demokracji. Pokazał, że władza może być ograniczona prawem, że lud może kontrolować rządzących, a zmiany polityczne nie wymagają rewolucji. To dziedzictwo Anglii dla świata - rządy prawa zamiast rządów ludzi.